Jips Taşı (Selenit) Hakkında Bilgiler

0
462
Jips Taşı (Selenit) Kristal
Jips Taşı (Selenit)

Jips, Gips, Selenit/Gypsum/Gyps,CaSO4.2H2O

Alçıtaşının kristal şekli olup, sadece Satin Spar denen çeşidi ‘süs eşyası’ olarak kullanılır. Rengi beyaz, kırmızımsı veya gridir. Genelde beyaz ve şeffaftır. Kristallerinin uzun ekseni istikametinde çok iyi ‘dilinim’(teflik) özelliği gösterir ve bıçakla çok rahat ayrılır. Fakat buna dik istikamette ise bıçak işlemez. Buna göre Jips bir “anizotrop” mineraldir. Öz.Ağ. 2.3’tür. Monoklinal sistemde holoedri sınıfında bünyesindeki suyun ¾’ünü kaybeder ve kimyaca “yarım hidrat” olan Alçı’ya dönüşür. Bünyesindeki suyun nisbeti % 21’dir. Jips su alınca kabarır. Buna “Diapir Hâdisesi” denir (Yun. ‘diapeirein = delip geçmek). Bursa-Yalova karayolunun (1980’li yıllarda) bir bölümünün devamlı surette kayması ve her defasında yolun yeniden islâh edilmesinin sebebi kanaatimce bu “Diapir Hâdisesi”dir. Jipsin çeşitli ikizleri vardır. Bunlardan Kırlangıç Kuyruğu da denilen Mızrak İkizi Türkiye’de çok bulunur. Aşağıda iki ayrı Jips İkizi görülmektedir.

Jips’in Çeşitleri:
1.Satin Spar. Atlas Taşı’nın (aşağıya bkz.) sadece süs eşyası yapımında kullanılan ipeksi, lifli ve yarı şeffaf türü.
2. Atlas Taşı. Kütlesel Jips. Erzincan ile İliç arasındaki bir bölümde-İliç’in doğusunda- Demiryolunun iki yanında, yükseklerde oldukça büyük bir alanı kaplamaktadır
3. Selenit. Kristal yapılı Jips. Aynı zamanda Jips’in diğer adı. Almanya/Eisleben’de çıkar.
4. Jips Gülü. Kristalleri bir güle benzer şekilde gruplanmış olan adese biçimli Jips. Romanya, Namibia, Tunus ve Türkiye’de (Ankara/Beypazarı) bulunur.
5. Kılımsı Jips.
6. Meryemcamı. Levha şekilli J. (Alm. Marienglas)
7. Kokulu Jips. Bitümlü olup, vurulunca koku çıkarır.
8. Albatr Grubu Taşlar. Aşağıda bu başlık altında ele alınmıştır.

 

Jips Taşı (Selenit) Kristal

 

Not:

a) Anhidrit’in (CaSO4) bir çeşidi olan Vulpinit de Spar gibi süslemede kullanılır.
b) Erzincan’ın İliç İlçesinde yüksekçe bir yerden doğuya (Erzincan yönüne) bakıldığında, dağların bir yerinde kar örtüsü görünümünde büyükçe bir beyazlık görülür. Bu Anhadrit’tir

Jips Taşı (Selenit) Kristal Kolyeler

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here