Diaspor Taşı (Diyaspor) Nedir ve Diasporun Bilinmeyen Özellikleri

0
1166
Diaspor Taşı

Al2O3.H2O; AlOOH; HAlO2
Diaspor ve Diyasporit denilen sanayi kalite mineralbir sesquioksid yani R2O3-Bileşiğidir. Diyasporit, sanayikalite Korund gibi abrasif olarak kullanılır. Süstaşı olarak kullanılan Diaspor rombusal yani ortorombik sistemde, holoedri sınıfında kristalleşir. Kristalleri şeffaf veya yarı şeffaf olur. Renksiz, beyaz-gri, sarı-yeşil, hakiye çalan uçuk yeşil-menekşe, sadece hakiye çalan uçuk yeşil renklerde olabilir. Kristalleri sütun biçimindedir. (Ankara’da bir mineral mağazasında, 10-12 cm uzunluğunda, birkaç sütundan oluşan, dip kısımları menekşe, üst kısımları ise hakiye çalan uçuk yeşil renkli, şeffaf bir numune sergilenmekteydi (1991). Bu numune Muğla/Milâs yöresinden çıkarılmıştır). S.6.5., Öz. 3.4’tür. Diaspor (ve Diyasporit) kristalin şistler içerisinde bulunur. Metamorf jönezlidir. Korund’un hidratlanması yani formülüne H2O girmesi veya aluminosilikat minerallerinin alterasyonu neticesinde de teşekkül eder.

Diaspor’un Bulunduğu yerler:
ABD/
Fransa/
Güney Afrika Cumhuriyeti/
Macaristan/
Türkiye Diasporit Yatakları:
Muğla/Milâs
Muğla/ Merkez
Anlatya/Alanya,
Bolkardağı’nın batı ucu,
Adana/Saimbeyli,
Kahramanmaraş/Göksun.

Renk Değiştiren Taş Diaspor

Bu sayılan yörelerde toplam 50’nin üzerinde Diasporit yatağı mevcut olup, bunlardan sadece Muğla ve Muğla /  Milâs’taki yataklar Etibank tarafından işletilmektedir. Yataklar genelde birkaç 10 m uzunluğunda, yeryüzüne yakın, az yatımlı damarlar şeklindedir. (1990). Milâs yöresinde çıkan kristaller (Diaspor) şeffaf renksiz, hakiye çalan uçuk yeşil veya dip kısımları açık menekşe renkli renksiz türdendir. Bu sonuncusunun güzel örnekleri Ankara’da bir mineral mağazasında sergilenmekteydi (1991). Kitaptaki hakiye çalan uçuk yeşil renkli Diasporu bana 1989’da bir taşeron hediye etmişti.

Madencilik Bülteni’nin Ekim 2002 Sayısında, “Kaybolmak üzere olan değerlerden diaspor kristalleri” başlığı altında; Milâs ilçesi/Çamiçi Köyü (batısı) /Küçükçamlıktepe Mevkiinde yeralan ‘Diasporitik Boksit Yatağı’ ile cevher içinde teşekkül etmiş olan Diaspor Kristalleri ile ilgili çok güzel yazı vardır. “1978-1982 yılları arasında (yer altı ocağından) 950-1000 kg kristalin üretilip yetkililere teslim edildiği’ hem yatağın hem de kristallerin oluşumu ve fotoğraflar için Bülten’e (S.25- 28) bkz.

Diaspor Küpe

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here